2012-11-21|Umieszczone w: Radio MIX, |przez: ZetKa

Drukarnia żmigrodzka wywodzi swój początek, od Jana Wyszogrodzkiego, który miał przy ul. Zamojskiej mały zakład drukarski. W roku 1932 drukarenkę tą zakupili dwaj drukarze lubelscy: A. Michalski i J. Rybiński i przenieśli do lokalu przy ul. Żmigród Nr 1.
 
Drukarnia pod nazwą „Popularna” istniała przy ul. Żmigród 1 od 1932 roku. Do 1939 roku wydała kilka ciekawych broszur. W czasie wojny współpracowała z Podziemiem, drukując w tajemnicy konspiracyjne ulotki i dokumenty. W 1944 roku cały personel drukarni został aresztowany i stracony w egzekucji na Majdanku. W listopadzie 1944 roku oficyna wznowiła działalność.
 
W pierwszych latach najazdu hitlerowskiego, zakład na Żmigrodzie był jednym z większych w Lublinie. Wyposażony w kilka maszyn i liczący około 20 osób załogi, wykonywał również pewne zamówienia dla okupanta. W latach 1943/44 pod pretekstem wielkiej ilości niewykonanych prac, zarząd drukarni wystarał się i otrzymał pozwolenie na wykonywanie robót na dwie zmiany, a więc na pracę nocną. Tak „uprzywilejowani” pracownicy żmigrodzkiej drukarni, ufni w to, że w nocy zmniejszy się kontrola, rozpoczęli współpracę z organizacjami Polski Podziemnej. Polegała ona na tym, że w wielkiej tajemnicy przed Niemcami, a nawet innymi, niewtajemniczonymi drukarzami, odbijano ulotki, broszury, afisze, fałszywe przepustki, dowody osobiste itp. Nielegalna akcja trwała kilka miesięcy, aż wreszcie w marcu 1944 roku hitlerowcy wpadli na jej ślad. Drukarze z „Popularnej” zostali wydani przez informatorkę gestapo i umieszczeni w więzieniu na Zamku w Lublinie za druk konspiracyjnych wydawnictw. 3 czerwca 1944 roku na Majdanku, odbyła się egzekucja 50 więźniów Zamku Lubelskiego. Wstrząsnęła ona Lublinem, skąd pochodziło 30 osób, w tym wielu publicznie znanych. Należeli do nich drukarze z drukarni „Popularna”: - Zdzisław Kalinowski, Marian Lipski, Aleksander Michalski, Józef Rybicki i Jan Tarkowski.
 
W roku 1976 narodził się podziemny ruch wydawniczy. Tu zostały wydrukowane pierwsze numery „Zapisu” oraz komunikaty KSS KOR. Powielacz który posłużył do ich wydrukowania jest elementem stałej ekspozycji „Siła Wolnego Słowa”. Również tu pokazana jest oryginalna cała podziemna drukarnia lubelskiej „Solidarności” z okresu stanu wojennego.
 
Obecnie w kamienicy przeznaczonej na „Dom Słów” istnieje od 2007 „Izba Drukarstwa”. Znajduje się tam stała ekspozycja składająca się z zabytkowych maszyn drukarskich, zecerskich i introligatorskich. Prowadzone są tam warsztaty edukacyjne z dziećmi i młodzieżą w zakresie typografii i budowy książki. Planowane jest wzbogacenie oferty edukacyjnej o nowe pracownie-warsztaty, rozbudowę stałej ekspozycji oraz powiększenie nowej powierzchni wystawowej (wystawy czasowe - grafika książki, małe formy graficzne).
 
Ważnym punktem działalności jest stworzenie biblioteki tematycznej i gromadzenie materiałów archiwalnych dotyczących pracy drukarzy, wydawców i księgarzy działających na terenie Lublina i w jego okolicy.

Chcesz wiedzieć więcej zapraszamy do naszej szkolnej biblioteki.